Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı SETA’nın “Türk Basınında Dış Habercilik” adlı araştırma raporu Bahçeşehir Üniversitesi’nde düzenlenen bir panelle tanıtıldı.
Tanıtım toplantısının açılış konuşmasını yapan Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Orhan Tekelioğlu, Türkiye’de dış haber kavramının da iç politikayla paralel işlendiğine işaret ederek, “Genelde iç politika çerçevesinde dış politikaya bakıyoruz” dedi. Dış haberleri takip eden köşe yazarları arasında, hariciye disiplininden gelenlerin olduğunu belirten Prof. Dr. Tekelioğlu, bu tür geçmişleri bulunan kişilerle, gazetecilik eğitimi alan kişilerin arasında “refleks farklılıklarının” olduğuna da dikkat çekti. Ülke çıkarları söz konusun olduğunda, tarafsızlık konusunun da bir çatışma alanı haline geldiğine dikkat çeken Prof. Dr. Tekelioğlu, “Muhabirler pasifize oluyor… Biz böyle mezunlar yetiştirmek istemiyoruz” şeklinde konuştu. Öte yandan Türkiye’de yaşayan insanların dış dünyaya karşı bilgi eksikliği olduğunu kabul etmediğini anlatan Prof. Dr. Tekelioğlu, bu ilişki için de “Soyut bir kavram, somut bir bilgi eksikliği” ifadesi kullandı.
Açılış konuşmasında söz alan SETA Genel Koordinatörü Taha Özhan, hazırladıkları raporda Türkiye’deki dış habercilik anlayışının eksik yönlerine dikkat çektiklerini ve dış basının dahi çok iyi takip edilemediğini belirtti. “Bilgi teknolojileri sürekli değişmesine rağmen. Bizim habercilik türev habercilik olarak kalıyor. Mütercim habercilik yapılıyor” şeklinde konuşan Özhan, İsrail’le yaşanan Mavi Marmara Krizi ele alınırken, Arap medyasında Türkiye hakkında çıkan haberlerin görülmediğini, oysa ki Mısır basınının sert bir şekilde Türkiye’yi eleştiren ve yanlı haberler yaptığını söyledi.
Raporu hazırlayan Mücahit Küçükyılmaz ve Hakan Çopur’un yaptıkları çalışmaları anlatan sunumun ardından toplantının panel bölümüne geçildi.
Panele Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Enis Berberoğlu, NTV Haber Müdürü Mete Çubukçu, Radikal Gazetesi Dış Haberler Müdürü Ceyda Karan ve Star Gazetesi Yazarı Gürkan Zengin katıldı. Panelin Oturum Başkanlığı’nı yapan Enis Berberoğlu yaptığı konuşmada, habercilerin bilgiye ikinci kaynaklardan ulaşmak zorunda kaldıklarını, bir başka problemin ise haberlere “kimin işine yaradı?” şeklinde bakıldığından kaynaklandığını belirtti. Berberoğlu, “Korktum, kaçmadığım sürece, iyi gazeteci oldum” dedi ve dış habercilikte uzmanlıktan daha çok, merak etmenin önemli bir etmen olduğunu belirtti.
İkinci söz alan Ceyda Karan ise, tek başına merağın etkili olamayacağını, uzmanlığın daha önemli olduğunu belirtti. “Aslında dünyayı biz merak etmiyoruz, Batı merak ediyor” şeklinde konuşan Karan, dış habercinin evrensel bir zihniyete sahip olması gerektiğini söyledi. Türk iş adamlarının da artık küresel çapta iş yaptığını, artık Türkiye’de de dış haberler alanının genişlediğini anlatan Karan, ayrıca “Halk bunu istiyor” şeklindeki savunmalarla sığ haberlerin yapılmasının yanlış olduğunu ve dış haberlerin reyting değerlendirmelerinden ayrı tutulması gerektiğini belirtti.
Yazar Gürkan Zengin ise, Türkiye’deki dış habercilikteki asıl sorunun vizyon eksikliği olduğunu söyledi. Zengin vizyon eksikliği nedeniyle bu alana yatırım yapılmadığına ve nitelikli muhabirler yetişmediğine dikkat çekti. Türkiye’nin içinde bulunduğu çoğrafyada kuruduğu ilişkilere göre dış haberciliğin yeniden yapılandırılması gerektiğinin altını çizen Zengin, Batı’nın çıkarları doğrultusunda önemli merkezlere dış haberler büroları kurduğunu söyledi. Ancak Türkiye’nin yanı başındaki Tahran, Şam veya Kudüs’te bir dış haber bürosunun bulunmadığını örnek gösterdi.
Son sözü alan Mete Çubukçu sözlerine, “Dış haberlerde bir yerlere geldik ama istenilen yere gelemedik” diyerek başladı. Çubukçu, “Artık her yerden haber alınabiliyor. Editöryel açıdan oranın ruhunu verebilecek insan merkezli haber yapmak gerekiyor” dedi. Daha çok haberlerin “birşey olursa gideriz” diyerek yapıldığın belirten Çubukçu, bunun nedenini de hem ekonomik hem de vizyon eksikliğine dayandırdı. Çubukçu, son olarak uzmanlaşmanın önemine dikkat çekti.
Bu haberi paylaşın
Yazar: Kemal Ateş
